Σάντα Πόρι

January 13, 2009

jus in bello ή το cost-effectiveness ενός άδικου πολέμου

Filed under: Στυγα,καπου αλλού — santapori @ 10:29 pm


Οι ευθύνες δεν είναι ίδιες


«Οι στρατοί πρέπει να αποφεύγουν επιθέσεις που θα μπορούσε να προκαλέσουν απώλειες ζωών αμάχων, τραυματισμούς αμάχων, καταστροφές μη στρατιωτικών στόχων ή έναν συνδυασμό των ανωτέρω δυσανάλογο προς τα αποσπώμενα στρατιωτικά κέρδη».

Αυτό αναφέρουν τα πρωτόκολλα των Συνθηκών της Γενεύης που ψηφίστηκαν το 1977 για να επεκτείνουν την προστασία των αμάχων και στο εσωτερικό των κρατών. Τα πρωτόκολλα αυτά δεν έχουν επικυρωθεί από το Ισραήλ (ούτε άλλωστε από τις Ηνωμένες Πολιτείες). Παρά τις διαβεβαιώσεις των εκπροσώπων του, είναι σαφές ότι η παραπάνω διάταξη παραβιάζεται ανοιχτά από τη στιγμή που άρχισαν οι επιχειρήσεις στη Γάζα. «Κάθε χώρα έχει το καθήκον να προστατεύει τον πληθυσμό της», τονίζει ο Λούκας Μάσον, εκπρόσωπος της διεθνούς Επιτροπής Νομικών του ΟΗΕ στη Γενεύη. «Κάθε χώρα έχει όμως και το καθήκον να σέβεται το ανθρωπιστικό δίκαιο». Στην κρίση αυτή, το Ισραήλ είναι η μόνη πλευρά που παραβιάζει τις Συνθήκες της Γενεύης; Όχι βέβαια. Εγκαθιστώντας τις βάσεις της ανάμεσα σε αμάχους, η Χαμάς παραβιάζει το άρθρο 28 που αναφέρει ότι «κανένα προστατευόμενο άτομο (δηλαδή άμαχος) δεν μπορεί να χρησιμοποιείται προκειμένου μια περιοχή να τίθεται, λόγω της παρουσίας του, στο απυρόβλητο». Η ισλαμιστική οργάνωση διαπράττει επίσης έγκλημα πολέμου θέτοντας στο στόχαστρό της Ισραηλινούς αμάχους. Από νομική άποψη, οι ευθύνες της είναι ίδιες μ΄ εκείνες του Ισραήλ. Όπως επισημαίνει όμως ο Μάσον, «από ηθική και πολιτική άποψη το Ισραήλ έχει μεγαλύτερη ευθύνη δεδομένου ότι είναι ένα συγκροτημένο κράτος».

Τι σημαίνει όμως η λέξη «δυσανάλογος»; Για το περιοδικό Εκόνομιστ, πρόκειται για μια ολισθηρή έννοια, που στη δυτική θεωρία επιδέχεται δύο ερμηνείες. Σε ό,τι αφορά την κήρυξη ενός πολέμου (jus ad bellum), οποιοδήποτε κέρδος αποκομίζεται πρέπει να αντισταθμίζει τον αναπόφευκτό πόνο και καταστροφή. Σε ό,τι αφορά τη συμπεριφορά στη διάρκεια ενός πολέμου (jus in bello), όπου στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό και το ανθρωπιστικό δίκαιο, κάθε ενέργεια πρέπει να αποφασίζεται με βάση τη σχέση ανάμεσα στα στρατιωτικά κέρδη και τις επιπτώσεις για τους αμάχους. Όλα αυτά βέβαια είναι κάπως αφηρημένα. Μια απάντηση στο παραπάνω ερώτημα μπορεί να δοθεί από ένα επεισόδιο που συνέβη στη Γάζα το 2002: για να βγάλει από τη μέση έναν εξτρεμιστή, ο ισραηλινός στρατός βομβάρδισε ένα ολόκληρο κτίριο, σκοτώνοντας 14 ανθρώπους και τραυματίζοντας εκατοντάδες. Μια δεύτερη απάντηση δίνει ο απολογισμός αυτών των ημερών: τέσσερις Ισραηλινοί νεκροί έναντι περίπου πεντακοσίων (χιλίων πλέον) Παλαιστινίων.

Ο αντισημιτισμός, όπως και ο αντιαμερικανισμός, είναι μια αρρώστια που τυφλώνει, αποπροσανατολίζει και φανατίζει. Αλλά η ευκολία με την οποία το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες παραβιάζουν κάθε έννοια δικαίου, έχοντας συνήθως την υποστήριξη μεγάλου μέρους της κοινής τους γνώμης, δεν βοηθά στην αντιμετώπιση αυτής της αρρώστιας. Ας το έχουν υπόψη τους οι Ισραηλινοί ηγέτες όταν καταδικάσουν την επόμενη επίθεση εναντίον κάποιας συναγωγής.

του Μιχάλη Μητσού

January 4, 2009

Λευτεριά μέσα από τις πέτρες

Filed under: Στυγα,καπου αλλού — santapori @ 6:37 pm

Χώμα μου, πέτρες μου σας παρακαλώ αγκαλιάστε τον όσο πιο απαλά, σφίξτε τον όσο πιο τρυφερά, χαϊδέψτε τον, κομμάτι σας είναι, εσείς τον γεννήσατε.


Έτσι όπως πάνω σας κρατιέται με τα σφιγμένα απ’ τον θάνατο δάχτυλα, στηρίξτε τον. Και νιώστε τα χείλη, που βυθισμένα στην πούδρα σας σφραγίζουν σαν πόρτες τον απόηχο απ’ αυτό που ήταν η πνοή της ψυχής του: την κραυγή του. Και ακούστε τον.

Την κραυγή, που ανέβηκε μέσα απ’ τα σπλάχνα του, όχι μία, αλλά χίλιες και μύριες φορές: «Λευτεριά».

Χώμα μου και πέτρες και σκόνη κοιτάχτε τον έτσι, καθώς με απλωμένα τα χέρια προσεύχεται. Και στηρίξτε τον.

Να ορθωθεί η φωνή, να γκρεμίσει. Την πλάκα, που από πάνω του απλώνεται σαν φυλακή. «Λευτεριά» φωνάζει. Ακούστε τον. Λευτεριά από μπότα αφέντη όποιου είδους. Λευτεριά για πατρίδες και από πατρίδες. Λευτεριά από κάθε αλυσίδα, που δένει τα χέρια, τη γλώσσα, τα πόδια, το πνεύμα.

Λευτεριά απ’ τους φόβους, που είναι οι πιο βαριές αλυσίδες. Οχι οι έξω. Οι φόβοι οι μέσα, που έχει καθένας στο στήθος του. Αυτοί είναι οι πιο σκληρές αλυσίδες.

Δεν έρχεται νέα χρονιά, πέτρες και χώμα. Η ίδια χρονιά διαρκεί στων ανθρώπων το γένος. Η σφεντόνα έγινε βέλος και το δόρυ έγινε όπλο φωτιάς.

Για ένα λάκκο νερό γίνονται οι φόνοι, για μία πέτρα που λάμπει, για μια μαύρη λάσπη, για ό,τι η κάθε εποχή νομίζει πολύτιμο.

Για μία κοτρώνα, που πάνω της κάποιος διατάζει και που παίρνει το σχήμα καρέκλας και θρόνου.

Προσευχή ανεβαίνει απ’ αυτό το χώμα, που έχει το σχήμα ανθρώπου. Αγκαλιά ζητάει, της γυναίκας του, να χαϊδεύει κεφάλια παιδιών, των παιδιών του, τους καρπούς της τροφής του να γεύεται, ζεστασιά και δροσιά να του δίνουν τα λίγα φορέματα. Και φωνή! Η δική του φωνή να μπορεί να ακούγεται ελεύθερα. Και να γίνεται πράξη.

Δρασκελιά! Το κάθε του βήμα να είναι ανεμπόδιστο. Να διαλέγει και τόπους και ανθρώπους. Να διαλέγει πατρίδα. Πατρίδα χωρίς συρμάτινα σύνορα και αίμα. Πατρίδα κοινής γλώσσας και ονείρων. Πατρίδα σαν αυτή, που κάποτε θά ‘ρθει: Ολη η Γη μια πατρίδα.

Μέχρι τότε αυτός, που ματωμένος τώρα προσεύχεται, θα κρατιέται σφιχτά από τις πέτρες, είτε ρέει ψυχή είτε όχι στα σπλάχνα του.

Και μ’ αυτές θα παλεύει ν’ ανοίξει το δρόμο ανάμεσα από μίσος τυφλό και πλούτο κι αγριάδα ανθρώπινη.

Ώσπου όλοι μαζί να χαθούμε ή όλοι μαζί να σωθούμε. Γιατί όλοι μαζί στη μοίρα της ίδιας πατρίδας ανήκουμε. Αυτής, που αγκαλιάζει το άψυχο σώμα. Στο χώμα, που μας κάνει αδέρφια.

Γ. Παπαδόπουλος – Τετράδης από εδώ

Create a free website or blog at WordPress.com.